Mercimek Çorbası Köyü Tarifi

Mercimek çorbası, mutfakta acemi olan birinin bile ilk denemede başarabileceği tariflerden biri. Ama "kıvamı tutmadı", "tadı yavan kaldı", "püre gibi oldu" diye söylenenler de az değil. Köy usulü dediğimiz yöntemin sırrı aslında malzeme listesinde değil, sabırda ve sırada. Aşağıda mercimek çorbası nasıl yapılır sorusunu adım adım, kafanıza takılacak şeyleri de tek tek yanıtlayarak anlatıyorum.

Hangi mercimek, ne kadar su?

Kırmızı mı sarı mı, ikisi aynı şey mi? Piyasada "kırmızı mercimek" ya da "sarı mercimek" diye satılan şey aynı üründür; kabuğu ayrılmış ve genelde ikiye kırılmış mercimektir. Çorba için istediğiniz de tam olarak bu: 20-25 dakikada dağılır, ayrıca blenderdan geçirmeye bile gerek bırakmaz. Yeşil ya da kahverengi mercimek çorba için uygun değildir, o daha çok salata ve mezeler tarafına ait bir malzeme.

Su ölçüsü nasıl olmalı? Kabaca 1 su bardağı mercimeğe 6-7 bardak sıvı hesaplayın. Ama bunu baştan tek seferde koymayın. 5 bardakla başlayın, mercimek dağıldıktan sonra kıvama göre ekleyin. Çorbayı seyreltmek her zaman kolaydır; koyulaştırmak ise zaman alır.

• 1 su bardağı kırmızı mercimek
• 1 orta boy kuru soğan (ince doğranmış)
• 1 küçük patates ya da yarım havuç (kremsi doku için)
• 1 yemek kaşığı un (isteğe bağlı, kıvam sigortası)
• 2 yemek kaşığı tereyağı + 1 yemek kaşığı sıvı yağ
• 5-7 bardak sıcak su veya et/tavuk suyu
• Tuz, karabiber, 1 tatlı kaşığı tatlı kırmızı biber

Neden önce soğanı kavuruyoruz?

Her şeyi tencereye atıp kaynatsam olmaz mı? Olur, ama tadı yavan kalır. Köy usulünün ayırt edici noktası burada: soğan, yağda kısık ateşte renk almadan yumuşayana kadar kavrulur. Bu adım 6-8 dakika sürer ve çorbanın arka planındaki tatlılığı sağlayan tek şeydir. Soğanı yakarsanız çorba kararır ve acı bir tat bırakır; hiç kavurmazsanız da suyla kaynatılmış mercimek tadı alırsınız.

Unun işi ne? Un, soğanla birlikte yarım dakika kavrulduğunda hem kıvamı bağlar hem de o "kadife" hissi verir. Glutensiz yapıyorsanız unu atlayıp bir küçük patates ekleyin; patatesin nişastası aynı işi görür. İkisini birlikte kullanmak gerekmiyor.

Salçalı mı yapılır? Ev geleneğine göre değişir. Yarım kaşık domates salçası eklerseniz çorba turuncuya döner ve daha "lokanta" tadında olur. Köy usulünde genellikle salça yerine, servis öncesi yakılan tereyağlı biber tercih edilir.

Pürüzsüz kıvam nasıl tutturulur?

Mercimek dağılmıyor, ne yaptım yanlış? Muhtemelen ya tuzu erken attınız ya da mercimek eskidir. Tuz, baklagilin dağılmasını geciktirir; bu yüzden tuzu mercimek tamamen yumuşadıktan sonra ekleyin. Bir yıldan eski, kurumuş mercimek ise ne yapsanız istediğiniz kadar dağılmaz, pişme süresi ikiye katlanır.

Sıra şöyle:

1. Yağları tencereye alın, soğanı kısık ateşte yumuşatın.
2. Unu ekleyip 30-40 saniye çevirin, kokusu değişsin.
3. Yıkanmış mercimeği, doğranmış patates veya havucu ekleyin, bir iki dakika karıştırın.
4. Sıcak suyu dökün, kaynayınca köpüğü alın ve kapağı yarım aralık bırakın.
5. Kısık ateşte 20-25 dakika, mercimek tamamen dağılana kadar pişirin.
6. Tuz, karabiberi ekleyip 2 dakika daha kaynatın.
7. Ocaktan alıp blenderdan geçirin; ardından süzgeçten geçirirseniz gerçekten ipek gibi olur.

Blenderım yok, ne yapayım? Tel çırpıcıyla tencerenin içinde enerjik biçimde çırpın. Kırmızı mercimek yeterince dağıldığı için sonuç fena olmaz; sadece patatesi küçük doğramaya dikkat edin.

Servis ve sık yapılan hatalar

Üstüne ne dökülür? Küçük bir tavada tereyağını eritin, köpürmeye başlayınca ocağı kapatıp tatlı kırmızı biberi atın ve hemen çorbaya gezdirin. Biberi kaynayan yağda bekletirseniz kararır ve acılaşır. Yanına limon dilimi, kuru nane ve pul biber koyun; tabakta herkes kendi ayarını yapsın.

Ertesi güne kalırsa? Buzdolabında 3 gün rahat durur, dinlendikçe koyulaşır; ısıtırken yarım bardak su ekleyip tel çırpıcıyla açın. Dondurucuya da girer, ama tereyağlı biberi çözdükten sonra taze yakın.

Bu çorbayı bir kez tutturduğunuzda ölçüleri ezberler, gözünüzle yapmaya başlarsınız. Yanına sıcak bir ekmek ya da hamur işleri arasından basit bir bazlama, sofrayı tek başına tamamlar. Akşam yemeğine başlangıç arıyorsanız pilav ve et yemekleri tarafındaki tariflerin öncesinde de en güvenli seçim yine budur: hafif, doyurucu ve her damak tadına uyan.